Deel 20: De opmars naar Duitsland en de Rijn
Pytheas
3 min. lezen
Na de zware strijd in de Ardennen in de winter van 1944-1945, kregen de geallieerden opnieuw het initiatief in handen. Het mislukken van Hitlers laatste offensief had de Duitse legers ernstig verzwakt. Vanaf januari 1945 concentreerden de geallieerden zich op hun volgende grote doel: het binnendringen van Duitsland zelf en het oversteken van de machtige rivier de Rijn.
De situatie begin 1945
In het westen stonden de geallieerden klaar om de aanval in te zetten. Generaal Dwight D. Eisenhower, de opperbevelhebber van de geallieerde troepen, koos voor een brede frontaanval. Zijn plan was om de Duitsers tegelijkertijd vanuit meerdere richtingen onder druk te zetten en zo hun verzet te breken.
- In het noorden stonden de Britse en Canadese troepen onder leiding van veldmaarschalk Bernard Montgomery.
- In het centrum bevonden zich de Amerikaanse legers van onder meer generaal Omar Bradley.
- In het zuiden opereerde generaal George S. Patton met zijn Derde Leger.
Duitsland daarentegen had nauwelijks nog reserves. De industrie lag grotendeels in puin door voortdurende geallieerde bombardementen, en de Duitse bevolking was oorlogsmoe. Toch bleven de nazi’s onder Hitler volharden in hun strijd.
Operatie Veritable en Grenade
In februari 1945 begon de geallieerde opmars naar de Rijn met twee grote operaties:
- Operatie Veritable: Britse en Canadese troepen vielen vanuit Nederland het Rijnland binnen, via de bossen en moerassen van het Reichswald. Het was een zware strijd door het slechte weer, modder en hardnekkige Duitse verdediging.
- Operatie Grenade: De Amerikanen rukten op vanuit het zuiden van Nederland en staken de Roer-rivier over. Hun aanval moest worden afgestemd met Veritable, zodat de Duitsers in een tangbeweging werden ingesloten.
Na hevige gevechten en zware verliezen wisten de geallieerden begin maart 1945 de Duitsers terug te dringen en stonden zij aan de oever van de Rijn.
De Rijn als laatste barrière
De Rijn werd gezien als de laatste grote natuurlijke verdedigingslinie van Duitsland. Hitler had zijn troepen bevolen om de rivier “tot de laatste man” te verdedigen. Toch bleek de Duitse verdediging minder effectief dan gehoopt.
Een belangrijke doorbraak kwam onverwachts bij de brug van Remagen. Op 7 maart 1945 ontdekten Amerikaanse troepen dat de Ludendorffbrug bij Remagen nog intact was, ondanks Duitse pogingen om deze op te blazen. De Amerikanen grepen hun kans en staken massaal de Rijn over. Dit werd een enorme morele klap voor de Duitsers en een groot succes voor de geallieerden.
Operatie Plunder
Kort na de verovering van Remagen lanceerden de geallieerden een grootschalige, geplande oversteek van de Rijn: Operatie Plunder. Op 23-24 maart 1945 staken Britse, Canadese en Amerikaanse troepen onder leiding van Montgomery bij Wesel de rivier over. Het ging gepaard met een van de grootste luchtlandingsoperaties van de oorlog, Operatie Varsity, waarbij meer dan 16.000 parachutisten achter de Duitse linies werden gedropt.
De combinatie van verrassingssuccessen en massale aanvallen zorgde ervoor dat de geallieerden begin april 1945 stevig voet aan de grond hadden in Duitsland.
De gevolgen van de doorbraak
Na de oversteek van de Rijn stortte de Duitse verdediging volledig in. Binnen enkele weken rukten de geallieerden diep Duitsland binnen:
- In het noorden bevrijdden de Britten en Canadezen grote delen van Noordwest-Duitsland en Nederland.
- In het centrum sloot het Amerikaanse leger honderdduizenden Duitse soldaten in bij het Ruhrgebied, het industriële hart van Duitsland.
- In het zuiden rukte Patton razendsnel op richting Beieren en Tsjecho-Slowakije.
Wist je dat?
- De brug van Remagen stortte tien dagen na de verovering alsnog in, maar toen hadden de Amerikanen al genoeg troepen en materiaal naar de overkant gebracht.
- Operatie Varsity wordt beschouwd als de laatste grote luchtlandingsoperatie van de Tweede Wereldoorlog.
- Voor veel Duitse burgers was de oversteek van de Rijn het moment waarop ze beseften dat de oorlog verloren was.
